ارقام مختلف صنوبر دارای نیازها و احتیاجات متفاوتی هستند و مقدار آب و دوره های دسترسی آنها به آب تغییرات بسیاری را در شرایط رویشی آنها باعث می شود. با توجه به محدودیت آبی بیشتر نقاط کشور و ملاک عمل بودن دوره های آبیاری بجای مقادیر آبیاری در سیستم های فعلی صنوبر کاریهای سنتی و صنعتی موجود در کشور و همچنین ضرورت بررسی وضعیت کمی و کیفی رویش ارقام مختلف صنوبر در رژیم های آبیاری مختلف و تعیین مناسبترین دوره های زمانی آبیاری، این طرح بر اساس سه دوره زمانی آبیاری 4، 8 و 12 روز (با میزان آبیاری متداول و یکسان در هر دوره)، برای تعداد 9 رقم برگزیده و برتر در منطقه کرج، در قالب طرح اسپلیت پلات و در سه تکرار اجرا شد. پس از تولید نهالهای یکدست و مناسب از ارقام مختلف و انتقال نهالها به عرصه اصلی در سال اول، به منظور ایجاد شرایط یکسان و مناسب برای استقرار درختان جوان، کلیه درختان عرصه به طور یکنواخت، با مقادیر یکسان و همزمان آبیاری شدند. از سال دوم تیمارهای آبیاری مطابق طرح اولیه اعمال شد. همچنین مقادیر آب ورودی به تیمارهای مختلف با کارگذاری «فلوم W.S.C تیپ 3» و اندازه گیری ارتفاع، سطح مقطع و زمان عبور آب از فلوم و با استفاده از منحنیهای استاندارد شده هر فلوم تعیین و اندازه گیری شد. در طول فصل رویش و در پایان هر سال شاخص های رویشی مختلفی همچون قطر برابرسینه، ارتفاع کامل، ارتفاع تنه، ابعاد تاج، حجم درختان و همچنین متغیرهای مورفولوژی و فنولوژی اندازه گیری و تعیین شد. در پایان دوره مشخص شد که رویش قطری، ارتفاعی و حجمی صنوبرهای دو تیمار 4 و 8 روزه با یکدیگر تفاوت معنی داری نداشته و هر دوی آنها با تیمار 12 روزه تفاوت معنی داری دارند. این در حالیست که در تیمار 4 روزه در مقایسه با تیمار 8 روزه سالانه 7500 مترمکعب آب بیشتری به مصرف رسیده است. همگی کلن ها در تیمار 12 روزه با کاهش شدید تولید و ابعاد درختی مواجه شده و می توان گفت دوره آبیاری 12 روزه به هیچ وجه برای صنوبرکاری با هدف تولید چوب مناسب نیست. همچنین کلن های P.n.62.154، P.e.561.41 و P.e.vernirubensis در تیمارهای 4 و 8 روزه از بیشترین تولید حجمی و بهترین ابعاد قطری و ارتفاعی برخوردار هستند.

به منظور دسترسی به مناسب ترین کلن های صنوبر با هدف توسعه ی فعالیت های زراعت چوب در مناطق جلگه ای استان گیلان، 12 کلن مختلف صنوبر از گروه های اورامریکن، دلتوئیدس و دو رگ در نهالستان (نهال های یک ساله) و عرصه ی صنوبرکاری (درختان سه ساله) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در سال 1397 در ایستگاه تحقیقات زراعی لشت نشای گیلان بررسی شد. در پایان دوره ی رویش، درصد زنده مانی، قطر یقه و ارتفاع نهال های یک ساله در نهالستان و همچنین درصد زنده مانی، قطر برابرسینه و ارتفاع درختان سه ساله در عرصه ی صنوبرکاری اندازه گیری شدند. تجزیه ی واریانس داده های به دست آمده از درصد زنده مانی، قطر و ارتفاع کلن های مختلف تحت بررسی نشان داد که بین درصد زنده مانی درختان سه ساله و قطر نهال های یک ساله در کلن های بررسی شده تفاوت معنی داری وجود ندارد، اما بین درصد زنده مانی و ارتفاع نهال های یک ساله و همچنین قطر و ارتفاع درختان سه ساله در کلن های تحت بررسی تفاوت معنی داری مشاهده شد. بدین ترتیب کلن هایP. deltoides Marquette، P. deltoides 92/258، P. eur. Blanc du poitou و P. deltoides 92/160 در یک گروه دارای بیش ترین و کلن P. x. 87m. 119 دارای کم ترین زنده مانی و کلن های P. deltoides Marquette و P. deltoides 92/258 به ترتیب دارای بیش ترین و کم ترین رویش ارتفاعی در نهالستان بودند. همچنین بررسی قطر برابرسینه و ارتفاع درختان سه ساله نشان داد که کلن های P. deltoides 92/258 وP. eur. I-Sieres به ترتیب بیش ترین و کم ترین قطر را داشتند ضمن آنکه کلن P. deltoides 92/258 از نظر ارتفاع در مقایسه با دیگر کلن ها از موقعیت برتری برخوردار بود، کلن P. eur. Blanc du poitou از نظر رشد ارتفاعی قابل رقابت با کلن های دیگر نبود.

گونه های مختلف صنوبر جهت تولید چوب در بسیاری از مناطق کشور کاشته می شوند. این درختان به طور سنتی با فاصله اندک کشت می شوند که در چنین وضعیتی فضای کافی برای رویش مناسب درختان وجود ندارد. از سوی دیگر افزایش فاصله کاشت به دلایل مختلف مورد اقبال عمومی قرار نمی گیرد و کشاورزان قبل از پذیرش هر سیستم جدید، اهمیت زیادی را برای کسب درآمد مستمر قایل می شوند. از این رو علاوه بر تولیدات چوبی، درآمد مکمل از زمین یکی از عوامل موثر در پذیرش کشت تلفیقی صنوبر محسوب می گردد. بنابراین در این تحقیق کشت تلفیقی صنوبر در فواصل کاشت بیشتر با محصولات علوفه ای جهت افزایش بهره وری مورد ارزیابی قرار گرفت. در این مطالعه نهالهای کلن صنوبر Populus nigra betulifolia در قالب یک طرح آزمایشی بلوکهای کامل تصادفی درسه تکرار و چهار تیمار با فواصل کاشت درختان شامل 3×4، 3×6.66، 3×8، و 3×10 متر صنوبر با یونجه به همراه دو تیمار صنوبر خالص (3×4 متر) و یونجه خالص در سال 1377 کاشته شدند و تا سال 1382 مورد مطالعه قرار گرفتند. مساحت هر پلات 1200 مترمربع بود. کلیه عملیات داشت انجام شد و تعداد 10 مولفه رویشی مربوط به درختان و یونجه در تیمارهای مختلف اندازه گیری شدند و با استفاده از روشهای تجزیه واریانس، تجزیه همبستگی و تجزیه علیت مورد تحلیل قرار گرفتند. این تحقیق به منظور ارزیابی تولید یونجه و چوب صنوبر در کشت تلفیقی انجام گردید. نتایج نشان دادند که بیشترین رویش ارتفاعی درختان متعلق به تیمارهای مخلوط 4×3، 8×3 و 6.66×3 متر به ترتیب با رویش 151، 141 و 136 سانتیمتر بود. از نظر موجودی حجم چوب در هکتار بیشترین مقادیر مربوط به همان تیمارها و به ترتیب با 31.7، 20 و 19 متر مکعب بود. همچنین از نظر تولید ماده خشک یونجه در هر هکتار بیشترین مقادیر در تیمارهای یونجه خالص، 10×3 و 8×3 متر به ترتیب با 7507، 4788 و 4265 کیلوگرم حاصل شد. کلیه مقادیر هر صفت که تفاوتهای معنی داری را نشان داده بودند، در سطح 5 درصد معنی دار بودند. برای صفاتی مانند رویش قطری و قطر شاخه درختان اختلافهای معنی داری مشاهده نشد. ضمن آن که برای برخی از صفات اثر زمان و اثر متقابل تیمار در زمان معنی دار بود.

هدف کلی این پژوهش بررسی نقش فعالیت های آموزشی و ترویجی بر عملکرد زارعین صنوبر (کوددهی، آبیاری، وجین، مبارزه با آفات، هرس کردن، شخم زدن و فاصله کاشت) در شهرستان ارومیه بود. برای انجام این پژوهش از روش های توصیفی و علی- ارتباطی بهره گرفته شد و زارعین صنوبر شهرستان ارومیه به عنوان جامعه آماری در نظر گرفته شدند. بر اساس نمونه گیری تصادفی، 76 نفر به عنوان نمونه آماری در نظر گرفته شدند. بر اساس نتایج به دست آمده در زمینه بهره مندی از فعالیت های آموزشی و ترویجی، مشخص شد که 31.6 درصد از افراد در زمینه کود حیوانی، 50 درصد در زمینه کود شیمیایی، 57.9 درصد در زمینه حجم آبیاری، 52.6 درصد افراد در زمینه دفعات آبیاری، 36.8 درصد در زمینه وجین کردن، 73.7 درصد در زمینه مبارزه با آفات، 73.7 درصد در زمینه هرس کردن، 78.9 درصد در زمینه شخم زدن و 52.6 درصد در زمینه فاصله کاشت بهره مندی از فعالیت های آموزش و ترویجی را کم و یا بسیار کم ارزیابی کرده اند. همچنین بر اساس نتایج تحلیل رگرسیونی مشخص شد که 66 درصد تغییرات متغیر کود حیوانی، 62 درصد تغییرات متغیر کود شیمیایی، 61 درصد تغییرات متغیر حجم آبیاری، 81 درصد تغییرات متغیر دفعات آبیاری، 67 درصد تغییرات متغیر وجین کردن، 78 درصد تغییرات مبارزه با آفات، 49 درصد تغییرات متغیر هرس کردن، 56 درصد تغییرات متغیر شخم زدن و 89 درصد تغییرات متغیر فاصله کاشت، متاثر از فعالیت های آموزشی و ترویجی است.

در این پژوهش اثر کاتالیزورهای مختلف در اصلاح شیمیایی چوب صنوبر با گلوتارآلدئید و خواص فیزیکی فرآورده حاصل مورد بررسی قرار گرفتند. اسید هیدروکلریک و نمک های محلول در آب کلریدروی، کلریدکلسیم، کلریدآمونیوم، کلریدمنیزیم به میزان 12.5 درصد و نمک های اکسید آلومینیوم، اکسید سیلیس و نانوکسیدروی به میزان 1درصد برمبنای وزن گلوتارآلدئید استفاده شدند. پس از 48 ساعت گرمادهی در آون، افزایش وزن ناشی از اصلاح برای کاتالیزورهای کلریدمنیزیم، نانوکسید روی، اکسید سیلیس، اکسید آلومینیوم، کلریدروی، کلریدآمونیوم، کلریدکلسیم و اسیدهیدروکلریک به ترتیب 14.15، 12.57، 10.62، 8.69، 8.51، 7.19، 5.97 و 5.41 درصد محاسبه شدند. خواص فیزیکی نمونه های اصلاح شده از جمله جذب آب، واکشیدگی حجمی و کارایی ضدواکشیدگی متعاقب 24 ساعت غوطه وری در آب محاسبه گردید. بیش ترین و کم ترین میزان حجیم کنندگی در سطح اصلاح شده با کلرید منیزیم به مقدار 6.98 و اسید هیدروکلریک با میانگین 2.37 درصد اندازه گیری شد. دانسیته ی سطح حاوی کاتالیزور کلرید-منیزیم با میانگین0.55g/cm3 ، بیشترین افزایش را نسبت به شاهد نشان داد. در مقایسه بین سطوح اصلاح، بیشترین و کمترین جذب آب در سطح اصلاح شده با کاتالیزور اسید هیدروکلریک به مقدار 79.61 درصد و سطح حاوی کاتالیزور کلرید منیزیم با میانگین 45.32 درصد محاسبه گردید. اسید هیدروکلریک به علت خاصیت اسیدی می تواند موجب شکسته شدن پیوندهای اتری ساختار همی استال و حتی استال گردد. سطح اصلاح شده با کاتالیزور کلرید منیزیم در مقایسه با سایر کاتالیزورهای مورد استفاده، بهترین نتیجه را نشان داد. این احتمال وجود دارد که منیزیم طی تشکیل کمپلکس با اکسیژن، باعث فعال شدن گروه های کربونیل گلوتارآلدئید و تشکیل پیوندهای عرضی شود.

ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر یکی از چالش‌های اصلی بیمه مرکزی ج.ا.ا می‌باشد. مکانیزم فعلی ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر مبتنی بر شاخص‌های سنتی حسابداری می‌باشد که در بهترین حالت قادر به ارزیابی50% از شرکت‌ها می‌باشد و عملکرد بازاریابی که شاخص های آن مبتنی بر بازار و بیمه گذار محوری هستند، در مکانیزم فعلی لحاظ نشده است. لذا سئوال اصلی این است که چگونه می‌توان مدلی به منظور ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر طراحی نمود تا بتواند واقع بینانه‌ای از عملکرد آن‌ها ارائه نماید؟ به منظور پاسخ دادن به سئوال فوق، ابتدا شاخص‌های فعلی مورد ارزیابی در شرکت‌ها و صنعت بیمه در جهان مورد بررسی و غربالگری قرار گرفت. سپس با انجام مصاحبه از خبرگان داخلی، شاخص‌های نهایی حاصل از پیشینه و مصاحبه تلخیص گردید. بررسی‌ها نشان داد که خلأ قابل توجهی در رابطه با شاخص‌های مبتنی بر بازار به هنگام ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر وجود دارد. لذا مدل ریاضی تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای مبتنی بر شاخص‌های بازار طراحی گردید. جامعه آماری شامل 28 شرکت فعال در صنعت بیمه ایران می‌باشند. داده‌های واقعی از اسناد و مدارک مربوط به سال 1398 بیمه مرکزی ج.ا.ا جمع‌آوری گردید. نتایج حل مدل ریاضی ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر نشان داد که تنها 1شرکت در هر سه مرحله و همچنین بطور کلی کارا بوده است. تعداد 12 شرکت در یک مرحله، تعداد 9 شرکت در دو مرحله کارا بودند، در حالیکه کارایی کلی آن‌ها کمتر از 1 بود. همچنین تعداد 6 شرکت دارای کارایی 100% در فرآیند بازاریابی و عملکرد بازار بودند.

درختان صنوبر درختانی چوبده هستند که رقم های مختلف آن علاوه بر توان متفاوت تولید چوب، از نیازهای غیریکسانی برخوردارند. مقدار آب و دوره های دسترسی به آب باعث تغییرات بسیاری در رقم های مختلف صنوبر می شود. با توجه به محدودیت آبی مناطق مختلف کشور ضرورت دارد تا وضعیت کمی و کیفی رویش رقم های مختلف صنوبر در رژیم های آبیاری مختلف بررسی شود و برای گونه ها و مناطق اقلیمی مختلف تاثیر آن سنجیده شود. از سوی دیگر، درختان در سنین مختلف نیازهای متفاوتی دارند. بنابراین در این بررسی، نه رقم از رقم های برگزیده و برتر منطقه کرج در قالب طرح کرت های خردشده با سه تکرار در دو سطح آبیاری چهار و هشت روزه برای یک دوره ده ساله مورد مطالعه قرار گرفتند. بر اساس نتایج مشخص شد که ضمن اینکه در تیمار چهارروزه سالانه 4500 مترمکعب آب بیشتری در مقایسه با تیمار هشت روزه مصرف شده است، رویش قطری مجموعه کلن ها در دو تیمار تفاوت معنی داری دارند، اما رویش ارتفاعی و تولید حجمی صنوبرهای دو تیمار تفاوت معنی داری را نشان ندادند. همچنین کلن P.e.561.41 به تنهایی به شدت متاثر از مقدار متفاوت آب دو تکرار بود و حجم چوب تولیدی تیمار چهارروزه بسیار بیشتر از تیمار هشت روزه بود. کلن های P.e.561.41 و P.e.vernirubensis به همراه دو کلن P.n.62.154 و P.n.betulifolia از بهترین تولید حجمی و رویش قطری و ارتفاعی برخوردار بودند.

با معرفی هیبریدهای جدید صنوبر به نام های مفید (Populus euphratica Oliv. ´ P.alba L.)، و P. ´ albaeuphratica برای تولید تجاری چوب در مناطق مختلف کشور، دامنه اکولوژی تولید آنها باید تعیین شود. برای این منظور سازگاری رقم هیبرید «مفید» و تلاقی معکوس آن به همراه دو صنوبر بومی استان، صنوبر نیگرا (Populus nigra) و صنوبر کبوده (Populus alba) به عنوان شاهد مورد آزمون قرار گرفت. از این رو دورگ P. ´ albaeuphratica و دورگ حاصل از تلاقی معکوس آن به نام «مفید» به همراه پایه هایی از گونه های بومی p. nigra و p.alba به عنوان کلن های شاهد، پس از کشت در گلدان در قالب طرح آزمایشی بلوک های کامل تصادفی کشت شدند. تعداد75 پایه از هر کلن در سه تکرار (25 اصله از هر کلن در هر تکرار) و با مجموع 300 اصله نهال در فواصل 2´2 متر و فواصل راهروهای 2.5 متری، کشت شدند. آماربرداری از صفات کمی و کیفی پایه ها در طول سالهای اجرای طرح انجام شد. نتایج نشان داد که تیمار دورگ P. ´ albaeuphratica از نظر رویش ارتفاعی، قطر برابر سینه و ارتفاع تنه (به ترتیب 5.24 متر، 4.98 سانتی متر و 2.08 متر) وضعیت بهتری را نسبت به رقم دورگ مفید و کلن های بومی داشت. این دورگ در برابر سرمای منطقه بسیار مقاوم بود، در حالی که رقم هیبرید مفید به سرما کاملا حساس بود و دچار آسیب شدید شد. در میان کلن های بومی، گونه P. alba نیز شرایط رویشی نسبتا خوب و نزدیک به دورگ P. ´ albaeuphratica داشت، در حالی که گونه بومی P. nigra از نظر کمی و کیفی در وضعیت کاملا نامطلوبی قرار داشت.